Mùa mưa bão năm 2026 đang bước vào giai đoạn cao điểm, cũng là thời điểm Quảng Trị thường xuyên chịu tác động của nhiều loại hình thiên tai như bão, mưa lớn, lũ lụt, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng, dông lốc… Với đặc điểm địa hình trải dài từ miền núi đến đồng bằng, ven biển và hải đảo, mức độ ảnh hưởng của thiên tai ở mỗi khu vực khác nhau, nhưng đều có thể tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất và sinh kế của người dân. Chủ động phòng ngừa, chuẩn bị từ sớm và ứng phó ngay từ cơ sở là giải pháp đặc biệt quan trọng trong việc giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Không chủ quan trước những diễn biến bất thường của thời tiết
Thực tế những năm qua cho thấy, thiên tai trên địa bàn có xu hướng diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường. Có những đợt mưa lớn xuất hiện trong thời gian ngắn, gây ngập úng nhanh tại các khu vực thấp trũng; trong khi ở miền núi, mưa lớn kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và chia cắt giao thông.
Trước diễn biến đó, công tác phòng, chống thiên tai cần được chuẩn bị thường xuyên, liên tục, không chờ đến khi bão, lũ xảy ra mới ứng phó; đồng thời phải bám sát đặc điểm, mức độ rủi ro của từng địa bàn để có phương án phù hợp.
Thực tế ngay trong những ngày đầu tháng 9/2026, cơ quan khí tượng đã cảnh báo khả năng khu vực Trung Bộ, trong đó có Quảng Trị, xuất hiện mưa vừa, mưa to trên diện rộng, kèm nguy cơ lốc, sét, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ; trên Biển Đông cũng xuất hiện vùng áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão. Những diễn biến này tiếp tục cho thấy thời tiết trong giai đoạn bước vào mùa mưa bão cần được theo dõi chặt chẽ và chủ động ứng phó.
Mỗi đợt thiên tai có thể có diễn biến và mức độ ảnh hưởng khác nhau, nhưng yêu cầu đặt ra vẫn là không chủ quan, không bị động; chuẩn bị tốt phương án, hành động sớm và sẵn sàng ứng phó ngay từ cơ sở để hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản và sản xuất. Chủ động bảo vệ sản xuất từ trước khi thiên tai xảy ra
Đối với Quảng Trị, phòng, chống thiên tai gắn chặt với bảo vệ sản xuất và sinh kế của người dân. Tùy từng lĩnh vực, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phù hợp để hạn chế thiệt hại.
* Đối với trồng trọt
Trước các đợt mưa lớn, cần kiểm tra, khơi thông hệ thống tiêu thoát nước, gia cố bờ vùng, bờ thửa và các khu vực có nguy cơ ngập úng; chủ động thu hoạch sớm đối với những diện tích cây trồng đã đến thời kỳ thu hoạch và có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Tại những vùng thấp trũng, thường xuyên ngập úng, cần chủ động phương án tiêu nước, bảo vệ cây trồng và hạn chế thiệt hại ngay từ đầu. Sau mưa lũ, cần nhanh chóng tiêu úng, vệ sinh đồng ruộng, kiểm tra tình trạng cây trồng và chủ động các biện pháp phòng, chống sâu bệnh phát sinh, từng bước khôi phục sản xuất.
Hình ảnh: Người dân gấp rút gặt lúa trước cảnh báo mưa lũ
* Đối với chăn nuôi
Các hộ chăn nuôi cần chủ động gia cố chuồng trại, kiểm tra mái che, hệ thống điện, khu vực chứa thức ăn; chuẩn bị đủ thức ăn, nước uống và các vật tư thiết yếu.
Khi có nguy cơ ngập lụt, cần kịp thời di chuyển vật nuôi đến nơi cao ráo, an toàn; không để vật nuôi tại những khu vực có nguy cơ bị nước lũ cô lập hoặc cuốn trôi.
Sau thiên tai, cần vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại, xử lý môi trường và tăng cường theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi, chủ động phòng ngừa dịch bệnh phát sinh.
* Đối với nuôi trồng thủy sản
Trước mùa mưa bão và trước các đợt mưa lớn, cần kiểm tra, gia cố bờ ao, đê bao, cống cấp và thoát nước; chủ động kiểm soát mực nước trong ao nuôi.
Đối với những diện tích thủy sản đã đạt kích thước thương phẩm, có thể chủ động thu hoạch khi dự báo có nguy cơ mưa lũ lớn. Đồng thời, cần chuẩn bị lưới chắn và các biện pháp hạn chế thủy sản thất thoát khi nước dâng cao.
Sau mưa lũ, cần kiểm tra môi trường nước, xử lý ao nuôi phù hợp, theo dõi sức khỏe thủy sản và có biện pháp phòng ngừa dịch bệnh.
* Đối với khai thác hải sản
Đối với ngư dân hoạt động trên biển, việc theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo bão, áp thấp nhiệt đới và thời tiết biển là yêu cầu đặc biệt quan trọng.
Chủ tàu cần kiểm tra máy móc, thiết bị thông tin liên lạc, phao cứu sinh và các trang thiết bị an toàn trước mỗi chuyến biển; thường xuyên duy trì liên lạc và cập nhật diễn biến thời tiết.
Hình ảnh: Người dân chủ động neo đậu thàu thuyền tránh trú bão
Khi có cảnh báo thời tiết nguy hiểm, cần chủ động đưa tàu về nơi tránh trú an toàn hoặc neo đậu đúng quy định; không chủ quan, không cố duy trì hoạt động khai thác khi điều kiện trên biển không bảo đảm an toàn.
* Đối với sản xuất lâm nghiệp
Tại các khu vực miền núi, nơi có địa hình dốc và nguy cơ sạt lở, cần chú ý rà soát những khu vực có nguy cơ mất an toàn, nhất là sau các đợt mưa lớn kéo dài.
Các cơ sở sản xuất, chế biến lâm sản cần chủ động bảo đảm an toàn nhà xưởng, kho bãi và nguyên vật liệu; đồng thời kiểm tra các khu vực có nguy cơ cây gãy, đổ gây ảnh hưởng đến người và tài sản.
Sau thiên tai, cần kịp thời kiểm tra, đánh giá thiệt hại, xử lý cây đổ, cây gãy và có phương án phục hồi diện tích rừng bị ảnh hưởng.
* Bảo đảm an toàn các công trình phục vụ sản xuất
Cùng với bảo vệ sản xuất, việc bảo đảm an toàn các công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp có vai trò rất quan trọng.
Các địa phương, đơn vị quản lý cần thường xuyên kiểm tra, rà soát hồ chứa, đập, đê điều, kè, kênh mương, trạm bơm, hệ thống tiêu thoát nước và các công trình phòng, chống thiên tai; chú ý những vị trí xung yếu, có nguy cơ mất an toàn để chủ động xử lý.
Hình ảnh: Công trình thủy lợi Rào Nan
Việc chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện và phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ” cần được thực hiện trước khi thiên tai xảy ra, nhất là đối với những công trình có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư và vùng sản xuất.
An toàn tính mạng người dân luôn là ưu tiên hàng đầu
Trong mọi tình huống thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng người dân phải được đặt lên hàng đầu.
Mỗi người dân cần hình thành thói quen theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo chính thống và chủ động chuẩn bị phương án ứng phó cho gia đình. Khi có mưa lớn, lũ, lũ quét hoặc nguy cơ sạt lở, cần hạn chế đi lại tại các khu vực nguy hiểm; tuyệt đối không cố vượt qua ngầm tràn, cầu tạm, sông, suối khi nước dâng cao và chảy xiết.
Đối với khu vực miền núi, cần đặc biệt cảnh giác khi mưa lớn kéo dài; khi nhận thấy dấu hiệu bất thường như đất đá nứt, sạt trượt, nước suối dâng nhanh, đục bất thường… cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm và thông báo cho chính quyền địa phương.
Việc chủ động di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn khi có yêu cầu của chính quyền cần được thực hiện nghiêm túc, không vì tiếc tài sản mà đặt bản thân và gia đình vào tình huống nguy hiểm.
Chủ động từ mỗi người dân – giảm thiểu thiệt hại do thiên tai
Thiên tai là hiện tượng tự nhiên không thể ngăn chặn, nhưng thiệt hại do thiên tai có thể được giảm thiểu bằng sự chủ động.
Hình ảnh: Nhà phao chống lũ ở xã Kim Phú (xã Tân Hóa, huyện Minh Hóa Cũ)
Đối với ngành Nông nghiệp, đó là chủ động theo dõi tình hình thời tiết, hướng dẫn người dân bảo vệ cây trồng, vật nuôi, thủy sản, tàu thuyền và các công trình phục vụ sản xuất. Đối với chính quyền cơ sở, đó là chủ động rà soát địa bàn, xác định khu vực xung yếu, chuẩn bị lực lượng và phương tiện ứng phó. Đối với mỗi người dân, đó là chủ động bảo vệ gia đình, tài sản và sinh kế của mình, đồng thời chấp hành hướng dẫn của cơ quan chức năng khi thiên tai xảy ra.
Đặc biệt, trong bối cảnh thời tiết ngày càng có những diễn biến bất thường, không nên chờ đến khi thiên tai xảy ra mới bắt đầu ứng phó. Chuẩn bị trước một bước, hành động sớm một bước sẽ tạo thêm cơ hội bảo vệ người, tài sản và thành quả sản xuất.
Chủ động từ sớm – ứng phó từ cơ sở – bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản và sản xuất của Nhân dân. Mỗi sự chủ động hôm nay sẽ góp phần xây dựng một Quảng Trị an toàn hơn, vững vàng hơn trước thiên tai./.
Phòng PCTT và Đê điều – Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai